Vorig jaar nam de bib deel aan BIB2018, een grootschalig wetenschappelijk onderzoek naar bibliotheekgebruik in Vlaanderen georganiseerd door de VVBAD en Onderzoeksgroep TOR van de VUB. De resultaten zijn nu bekend gemaakt. Er namen 105 bibliotheken deel met in totaal 47.447 respondenten. Voor onze bib namen er 217 bibliotheekbezoekers van boven de 18 jaar de tijd (gemiddeld 15 à 30 minuten) om de lijvige vragenlijst in te vullen.
Hieronder een overzicht van de belangrijkste resultaten. Interessant is dat de cijfers voor onze bib steeds vergeleken worden met de cijfers van alle deelnemende bibliotheken en met de cijfers van gelijkaardige bibliotheken. Zo zit de Hoeilaartse bib in een cluster met volgende kenmerken:
- aantal actieve en volwassen gebruikers: gemiddeld tussen 500 & 3.100 - onze bib telt 1.212 actieve en volwassen gebruikers
- omvang van de collectie: gemiddeld 42.750 - onze bib telt 32.500 materialen
- aantal openingsuren: gemiddeld tussen 10 & 20u/week - onze bib is 19u/week open
- personeelsbezetting: gemiddeld 5 VTE - onze bib heeft 2,9 VTE
Waarom ga je naar de bib?
Onze gebruikers vinden de bib een aangename omgeving. 65,9% vinkt dit aan als reden om naar de bib te gaan. Hoeilaart scoort daarmee hoger dan andere bibliotheken (53%). Ook het relatief hoog percentage voor de reden 'Wat rond kijken en iets lezen' (26,7% - terwijl de rest van Vlaanderen hier 16% op scoort) toont aan dat onze bib geslaagd is in haar opzet een verblijfsbib te zijn.
Daarnaast is de bib ook een plek om informatie te vinden (52,9%), voor studie of werk (20%) en om materiaal of hulp te zoeken voor het Nederlands leren. Het is niet zo verwonderlijk dat Hoeilaart op dit laatste 3x hoger scoort dan het Vlaamse gemiddelde: 6% in plaats van 2%. Er zijn voor de vele Hoeilaartse anderstaligen de laatste jaren veel inspanningen gedaan voor een goede collectie (Taalpunt) en samenwerking met het CVO.
De collectie blijft de spil
Ondanks de digitale media en streamingdiensten gaan bezoekers - in heel Vlaanderen - frequenter naar de bib, blijven ze langer en blijft alles rond de collectie draaien. Vooral boeken zijn nog steeds populair: 99,50% leent ze uit! Bijna de helft van de gebruikers leent wel eens een DVD uit. En 36% maakt gebruik van de kranten en tijdschriften. Strips doen het bijzonder goed in deze Nero-gemeente. En de nog jonge e-boekencollectie wordt uitgeleend door 13% van de gebruikers die meewerkten aan het onderzoek.
Wat de populairste genres betreft, sluit de smaak van onze lezers eerder aan bij het Vlaamse gemiddelde dan bij dat van gelijkaardige (dus kleine) bibliotheken: thrillers (42%), literaire werken (21%) en romantische verhalen (21%) doen het heel goed. Bij de non-fictie scoren vooral reisgidsen (22%), doe-boeken (17%) en kunst, cultuur & geschiedenis (15%). Opvallend zijn de scores voor anderstalige boeken (13% in Hoeilaart tegenover 4,8% in gelijkaardige bibliotheken) en materiaal om Nederlands te leren (2,7% tegenover 0,4%). Die verraden dat een deel van de anderstalige Hoeilander zijn weg naar de bib vindt, en dat er blijvend hierop moet ingezet worden.
Of ze tevreden zijn
Waar Hoeilaart het even goed of beter doet dan de rest van Vlaanderen:
- het aantal dat men kan uitlenen: 96,7% in Hoeilaart is tevreden, 95,6% in Vlaanderen
- de aanwezigheid in de rekken: 89,7% in Hoeilaart, 84,8% in Vlaanderen
- de vindbaarheid: 89,3% in Hoeilaart, 82,9% in Vlaanderen
- de beschikbaarheid van nieuwe boeken: 81,2% in Hoeilaart, 72,9% in Vlaanderen
- de bereikbaarheid, toegankelijkheid, aantrekkelijkheid en inrichting van het gebouw: 99% in Hoeilaart, 85% in Vlaanderen
- de dienstverlening door het personeel: 94% in Hoeilaart, 91% in Vlaanderen
- het lidgeld: 2,8% ontevreden in Hoeilaart en 1,7% in Vlaanderen
- het boetesysteem: 5,1% ontevreden in Hoeilaart en 8,2% in Vlaanderen
Waar Hoeilaart minder scoort:
- de uitleentermijn: 88,4% in Hoeilaart, 90,2% in Vlaanderen.
Bij ons is de uitleentermijn 3 weken (tijdens de zomer 5). Bij de overstap naar het nieuwe, Vlaamse bibliotheeksysteem zullen we ons vermoedelijk aanpassen aan de termijn van 4 weken die op de meeste plaatsen geldt.
Opvallend is de ontevredenheid over de openingsuren: 20,4% in Hoeilaart tegenover 11,4% in gelijkaardige bibliotheken. Dit is een stevig argument om het project 'Open bib' dat we samen met het gemeenschapscentrum Felix Sohie en Cultuurconnect uitwerken, verder te zetten.
Een goed rapport, maar...
Ondanks de tevreden klanten zijn er toch belangrijke verbeterpunten. Uit het rapport blijkt dat de komende jaren meer zal moeten ingezet worden op de ondersteuning van de mensen die hulp nodig hebben bij computer en digitale media. Een uitbreiding van de dienstverlening buiten de huidige openingsuren staat ook op de agenda. 20% van de gebruikers (tegenover 11% in gelijkaardige bibliotheken) is niet tevreden met de huidige openingstijden. En tenslotte, wanneer de bib binnen 2 jaar overstapt naar een nieuw bibliotheeksysteem zal ze haar huisregels nog beter afstemmen op de Vlaamse standaard, onder andere wat betreft de uitleentermijn.